Het medicijnwiel; praktisch of vaag?

Het medicijnwiel; praktisch of vaag?

Een praktische leidraad om de verbindingen en bewegingen van het leven te herkennen en te ordenen

Als paardencoach en werkend met het medicijnwiel ontmoet je nogal eens verwonderde gezichten, als iemand je vraagt wat je voor werk doet. Mensen zijn geïntrigeerd, of sceptisch, of gewoon nieuwsgierig. In alle gevallen heb je wat uit te leggen. Voor sommigen is het een stapje te ver dat je in je werk gebruik kunt maken van kennis van oude inheemse beschavingen. En toch is het zo dat juist die oude kennis, sterk verbonden aan de natuurlijke cycli en dus per definitie bij de mens horend, enorm waardevol is. In de afgelopen jaren zijn er steeds meer mensen die de waarde van deze kennis, ook wel het medicijnwiel genoemd, weten te waarderen.

Om geen verwarring te veroorzaken, het woord medicijn heeft in oude culturen een andere betekenis, dan wij eraan geven. Er wordt mee bedoeld dat er een manier is om in harmonie te zijn met de primaire energie van de natuur en de bewustwording van je persoonlijke kracht. Dat geeft ons de mogelijkheid ons heel en compleet te voelen. En dat proces is het zelfhelend vermogen op lichamelijk en geestelijk vlak. Jouw persoonlijke kracht, is jouw medicijn. Stagnaties zijn via het medicijnwiel op te sporen en helder te krijgen, waardoor je levenswiel weer in beweging kan komen.

Het medicijnwiel als ordening

Het medicijnwiel is een ordening, een concept van de cyclus in de natuur, de levenscyclus. Het leven is altijd in beweging en dat is wat het medicijnwiel ons laat zien. Er zijn allerlei aspecten en gebeurtenissen die iedere cyclus beïnvloeden, of dat nu een heel leven is, een dag, een project, een ervaring. Het wiel zorgt ervoor dat je steeds vanuit meerdere perspectieven kijkt naar datgene waar je inzicht in wilt krijgen. Het brengt harmonie, inzicht en helpt je in balans te blijven.

Gelukkig is er steeds meer aandacht voor de oude wijsheden van volkeren die dicht bij de natuurlijke cyclus stonden. Die zonder de kennis ervan niet zouden hebben kunnen bestaan.

Het medicijnwiel en het coachen met paarden

In het coachen met paarden zijn we gericht op de gevoelige, vaak onbewust onbereikbaar geraakte informatie bij onze cliënten. Het paard helpt ons enorm door te tonen waar een cliënt mentaal op vast loopt. Of waar de cliënt het lichaamsgevoel uit heeft geschakeld of bepaalde emoties heeft leren verdringen. Het medicijnwiel is heel praktisch toe te passen in het coachen met paarden. Het bestaat namelijk uit allerlei aspecten die met ons menszijn en het leven te maken hebben. En het leert ons om datgene wie we zijn, om waar we mee kampen, vanuit alle richtingen te bekijken. Zodat we, kijkend vanuit meerdere perspectieven begrip krijgen voor wie we zijn en welke uitdagingen we hebben aan te gaan in ons leven. ‘Maar hoe werkt dat dan in een coachsessie?’ is natuurlijk de vraag.

Dat kan zowel organisch als geordend. Door gebruik te maken van de kennis van het medicijnwiel in de vraagstelling, kun je het als coach als ondersteunend in je gebruikelijke manier van werken toepassen. Het medicijnwiel leer je dat alles met elkaar verbonden is, er verschillende perspectieven zijn waarop een situatie of probleem bekeken en ervaren kan worden. En ook dat alles gelijkwaardig is, zodat er harmonie is. Het leven is geen statisch proces, ook het medicijnwiel niet, het is een aardse, praktische vertaling is van de niet zichtbare processen in ons leven en de invloeden eromheen.

Een andere manier is om letterlijk het wiel uit te zetten met behulp van pionnen, balkjes, kleurige linten. In je rol als coach kun je gericht je cliënt langs de verschillende levensfasen sturen. Of langs de verschillende aspecten, mentaal, fysiek, emotioneel en spiritueel (zingeving/levensvisie/ bewustzijn). Zo kan het vraagstuk van de cliënt op de verschillende aspecten ervaren worden. Disbalans wordt snel helder en bij doorvragen wordt vaak duidelijk waar het probleem is ontstaan. Evenals de positie dat vaak al aangeeft. Omdat het levenswiel ook de verschillende levensfasen vertegenwoordigt.

Het paard kiest positie

Bijzonder is het om te zien als het paard zelf positie kiest in het wiel, of de cliënt dáár brengt, waar het iets te leren heeft. Door de plek te benoemen, en wat het vertegenwoordigt, kan helder worden wat het paard zichtbaar maakt. En soms vertegenwoordigt het paard iemand uit het leven van de cliënt en staat het op een positie waar het een belangrijke rol heeft ingenomen ten opzichte van de cliënt. Leidend is dat goed verwoord is, waar de cliënt mee kampt, en wat het wil bereiken na één of meerdere sessies.

In de praktijk

Een voorbeeld: cliënt S heeft moeite te voelen. Ze is over het algemeen erg druk in het hoofd en kan slecht contact maken met haar emoties. Na doorvragen ontdekken we dat haar dat het gevoel geeft dat ze niet echt leeft, geniet. Dat alles wat aan haar voorbij gaat. Ze voelt wat druk op de borst, maar kan er geen emotie aan koppelen. Logisch want dat is nu net waar ze voor komt. Ze wil niet hard en streng overkomen, maar toegankelijk en betrokken. Ondertussen scharrelt het paard wat rond. Ik vraag haar het paard te volgen en contact te maken. Samen met het paard vraag ik haar naar een specifieke pion te lopen. Ik leg haar uit dat die plek (het zuiden) de fase van de kindertijd is, het opgroeien, ervaringen opdoen. Direct is het contact met het paard verbroken. Het wil niet meelopen en ze wordt onrustig. Begint te praten met het paard om het aan te moedigen en het is duidelijk te zien dat het paard zich afsluit.

Ik vraag haar wat er ervaart en er komt een hele analyse voorbij wat de redenen kunnen zijn dat ze het contact kwijt is. Ze schiet in haar hoofd. Het paard draait zich om en loopt weg. Ik vraag haar wat dat met haar doet. Het is duidelijk dat het haar raakt. Ze slikt een paar keer. En ik vraag haar welke woorden er spontaan opkomen nu ze dit ervaart. ‘Ik voel me heel alleen’ hoor ik haar zachtjes zeggen. Het paard, dat inmiddels een paar meter verderop staat, zucht diep. Op mijn vraag wat ze nu graag voor beweging wil maken, zegt ze, ik wil naar het paard toe. Ze loopt erheen en raakt het voorzichtig aan. We proberen het nog een keer en nu loopt ze langzaam naar de pion toe die in het zuiden staat. We verkennen de kindertijd met wat vragen. Wat heb je het meest gemist? Vraag ik haar op een gegeven moment. ‘Troost’ zegt ze. Mijn moeder was nogal streng en veel weg. Ik heb geen goeie band met haar. Het is net of er altijd wat tussen zit. Ik vraag haar naar de overkant te kijken. Daar staat een pion in het noorden. Het noorden is verbonden met ouderdom, voorouders, afronden en overdracht. Op mijn vraag wat voor moeder haar moeder had, krijg ik dezelfde beschrijving. Wat heeft jouw grootmoeder niet kunnen verwerken, waardoor ze jouw moeder niet haar moederliefde heeft kunnen geven? Ze kijkt me verwondert aan. Geen idee is het antwoord. We gaan wat verder in op de achtergrond van haar grootouders. Hoewel ze het niet precies allemaal weet, kunnen we aan de hand van de omstandigheden wel een indruk krijgen van wat haar moeder en grootmoeder mee hebben gemaakt.  Moeder is grootgebracht door een moeder die emotioneel niet beschikbaar was. Een moeder dat het verdriet om een verloren kind nooit heeft kunnen verwerken en er nooit over sprak. Het heeft haar hard gemaakt, uit zelfbescherming omdat ze veel kinderen had groot te brengen. Ze kent de verhalen wel, maar heeft er nooit bij stilgestaan wat de achtergrond zou kunnen zijn. Welke gebeurtenissen dit allemaal hebben doen ontstaan. Dit wetende en dit zelfs voelende, want nu komen de tranen veel makkelijker, heeft het paard zich naast haar gepositioneerd en is druk aan het kauwen. Nu kunnen we aandacht besteden aan haar innerlijk kind dat zich zo alleen heeft gevoeld. Ik vraag haar naar de plek in het noorden te gaan. Ze loopt naar de pion en kijkt terug waar ze vandaan is gekomen. Wat zouden jouw moeder en jouw grootmoeder zien als ze vanuit deze positie van afronding en overdracht naar jou kijken? Een kind dat heel veel aandacht en troost nodig heeft, zegt ze. Weer stromen er tranen. Ik vraag haar van wie dit verdriet is. Ze kijkt me aan en zegt verbaast. Ik denk van mijn grootmoeder. Hoe is dat voor je, vraag ik haar? Ik voel me er heel warm van worden, is haar antwoord. Het paard heeft zich schouder aan schouder gepositioneerd en staat met heel veel aandacht naast haar. Ze merkt het zelf ook op en voelt zich nog warmer vanbinnen. Nu ze de positie van haar grootmoeder en haar moeder kent, begrijpt ze en voelt ze dat ze niet alleen is en dat deze andere vrouwen verbonden zijn met haar.

Vervolgens vraag ik haar naar de pion in het westen te lopen. En zich te verbinden met de volwassen vrouw die ze is. Het westen is de plek van de vrouwelijke energie, van de volwassen levensfase. Opnieuw kijkt ze naar de pion in het zuiden dat haar innerlijk kind representeert. We bespreken hoe het kind zichzelf heeft beschermd met een overlevingsmechanisme waarbij niet voelen de beste manier was. Ik vraag haar wat ze eigenlijk nodig had gehad. En van wie. En hoe ze nu haar eigen innerlijk kind kan opvangen als het zich in situaties bevindt waar het zich alleen voelt en troost nodig heeft. De verbinding van het paard is nu heel sterk en ongemerkt heeft ze haar arm om de hals van het paard gelegd en raakt het paard haar met zijn snuit op haar borst. Ze is meer ontspannen, er verschijnt een glimlach en haar gezicht heeft een open uitdrukking. We ronden de sessie af. In de nabespreking vertelt ze dat ze een beter besef heeft hoe het één met het ander verbonden is. En ook dat ze begrijpt dat ze vanuit verschillende posities naar haar situatie kan kijken. En hoe ze voor het eerst heeft ervaren dat het ‘niet voelen’ haar beschermd heeft voor een diep verdriet van ‘zich alleen voelen’.

Geschreven door Frederieke van der Lijn, trainer Medicijnwiel in het coachen met paarden

Menu